Zarząd Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej im. Zdzisława Bizonia z uwagą przygląda się kierunkowi, w jakim toczy się debata wokół projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty. Chcemy ponownie podkreślić stanowisko, które wielokrotnie przedstawiali nasi przedstawiciele i władze Towarzystwa.
Celem działania PTTPB jest rozwijanie dostępności do bezpiecznej psychoterapii, opartej na metodach o udowodnionej naukowo skuteczności. Szczegółowe zastrzeżenia do projektu przedstawiliśmy w stanowisku z 8 marca 2025 roku. Obecnie oficjalnie dostępne propozycje nadal oceniamy jako niewystarczające. Jednocześnie udział przedstawicieli PTTPB w pracach nad projektem nr 1345 w Ministerstwie Zdrowia nie jest równoznaczny z akceptacją przez PTTPB proponowanych rozwiązań i poparcia dla postulatów Grupy Roboczej. Nasz udział w tych pracach stoi na straży wyżej opisanym wartościom.
Miarą dobrej regulacji jest to, czy chronią one przede wszystkim pacjenta.
Pacjent powinien mieć dostęp do psychoedukacji oraz pełnej, rzetelnej i zrozumiałej informacji na temat udzielanego mu świadczenia. Osoba korzystająca z psychoterapii powinna móc zweryfikować kwalifikacje terapeuty, otrzymać jasną informację o proponowanym sposobie leczenia, współdecydować o jego przebiegu oraz uzyskać pomoc w przypadku naruszenia swoich praw. Standardy naukowe i zawodowe powinny służyć realizacji tych praw, niezależnie od podejścia terapeutycznego. Ustawa powinna regulować psychoterapię jako świadczenie, którego jakość i bezpieczeństwo podlegają ochronie, a nie jedynie rynek usług psychoterapeutycznych. Tego kierunku brakuje nam zarówno w obecnym projekcie, jak i w toczącej się debacie.
Bezpieczeństwo pacjenta jest celem, który może i powinien łączyć całe środowisko. Można jednak podzielać ten sam cel i jednocześnie różnić się w ocenie tego, jakie przepisy najlepiej pozwolą go osiągnąć.
Dlatego krytyka projektu i propozycje jego zmiany powinny być przedmiotem otwartej, publicznej i merytorycznej debaty, a nie dyskusji prowadzonej wyłącznie w kuluarach. Regulacja zawodu psychoterapeuty dotyczy bowiem nie tylko samych psychoterapeutów, lecz przede wszystkim pacjentów, systemu ochrony zdrowia, wydatkowania środków publicznych, a w konsekwencji - całego społeczeństwa.
Każda osoba i każda organizacja przedstawiająca merytoryczne zastrzeżenia do projektu powinna mieć możliwość uczestniczenia w tej dyskusji na równych zasadach.
Debata publiczna nie powinna opierać się na dyskredytowaniu wiedzy, umiejętności, etyki zawodowej czy dorobku członków naszego Towarzystwa ani na niesłusznym podważaniu systemu kształcenia wypracowanego przez PTTPB. W tym kontekście sprzeciwiamy się nierzetelnemu przedstawianiu dorobku naukowego i kompetencji zawodowych prof. dr. hab. Przemysława Bąbla. Rzeczowa krytyka przedstawianych przez niego stanowisk jest naturalną i potrzebną częścią debaty. Podważanie jednak jego wiarygodności zamiast odnoszenia się do przedstawianych argumentów prowadzi do personalizacji sporu i odsuwa uwagę od tego, co powinno być jego podstawowym przedmiotem - rzetelnej oceny proponowanych rozwiązań z perspektywy pacjentów i interesu publicznego.
Sposób, w jaki prowadzony jest ten spór, ma znaczenie dla pacjentów. Wzajemne podważanie kompetencji, przypisywanie nieudokumentowanych intencji czy przedstawianie stanowisk innych środowisk w sposób nierzetelny, wybiórczy może osłabiać zaufanie do całego środowiska psychoterapeutycznego. Odpowiedzialność za publiczne wypowiedzi jest szczególnie istotna w zawodzie, w którym pacjent powierza specjaliście najbardziej osobiste i wrażliwe aspekty swojego życia.
Apelujemy o publiczne udostępnienie aktualnej treści proponowanych rozwiązań wraz z ich merytorycznym uzasadnieniem, a także o zapewnienie rzeczywistych konsultacji z udziałem pacjentów, przedstawicieli różnych środowisk zawodowych oraz niezależnych ekspertów.
Otwarty dostęp do materiałów jest warunkiem prowadzenia rzeczowej i odpowiedzialnej dyskusji. Kolejne propozycje będziemy oceniać na podstawie ich konkretnej treści oraz przewidywanych skutków dla pacjentów, psychoterapeutów i podatników.
PTTPB apeluje o rzetelną debatę, w której przedstawione zostaną konsekwencje proponowanych przepisów dla:
Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej pozostaje gotowe do uczestnictwa w dialogu społecznym - dialogu opartego na wzajemnym szacunku, transparentności i merytorycznej wymianie argumentów.
Patrząc przez pryzmat interesu pacjentów, środowiska psychoterapeutycznego oraz zaufania publicznego do zawodu psychoterapeuty, potrzebujemy dialogu, a nie monologu; pluralizmu stanowisk, a nie monopolu na komunikację w sprawie regulacji psychoterapii.